ولنتاین را با سپندارمذگان آشتی دهیم

Valentine & Sapandarmazgan

ویکی پدیا: تاریخچه کامل و دقیقی از ولنتاین در دست نیست و آنچه از پیشینه این روز می‌‌دانیم با افسانه درآمیخته است. اما آنچه مشهورتر است اینکه در سده سوم میلادی که مطابق می‌شود با اوایل شاهنشاهی ساسانی در ایران، در روم باستان فرمانروایی بوده ‌است بنام کلودیوس دوم. کلودیوس عقاید عجیبی داشته ‌است از جمله اینکه مردان مجرد نسبت به آنانی که همسر و فرزند دارند سربازان جنگجوتر و بهتری هستند. از این رو ازدواج را برای سربازان امپراتوری روم قدغن می‌کند. کلودیوس به قدری بی‌رحم وفرمانش به اندازه‌ای قاطع بود که هیچ کس جرات کمک به ازدواج سربازان را نداشت. اما کشیشی به نام والنتاین (والنتیوس)، مخفیانه عقد سربازان رومی را با دختران محبوبشان جاری می‌کرد. کلودیوس دوم از این جریان خبردار می‌شود و دستور می‌دهد که والنتاین را به زندان بیندازند.

والنتاین در زندان عاشق دختر زندانبان می‌شود. با توجه به آنچه که در افسانه آمده کشیش ولنتاین برای او نامه‍ هایی نوشته و آنها را با نوشتن «از طرف ولنتاین تو» (From Your Valentine) امضاء کرده است، اصطلاحی که تا به امروز مورد استفاده قرار گرفته و به وفور بر روی کارتهای ولنتاین مشاهده می‌‌شود. سرانجام کشیش به جرم جاری کردن عقد عشاق بر خلاف قانون کلودیوس دوم اعدام می‌شود. بنابراین او را به عنوان فدایی و شهید راه عشق می‌دانند و از آن زمان والنتاین تبدیل به نمادی برای عشق شده است.

اما در ایران باستان، نه چون رومیان از سه قرن پس از میلاد، بلکه از چند هزاره پیش از میلاد، جشن هایی برای ابراز مهر و وفاداری و عشق بوده ‌است، که از آن جمله اسفندگان یا سپندارمذگان می باشد.

در گاهشماری های مختلف ایرانی، علاوه بر این که ماه‌ها اسم داشتند، هریک از روزهای ماه نیز یک نام داشتند. به‌عنوان مثال روز اول هر ماه «روز اورمزد»، روز دوم هر ماه، روز بهمن (سلامت، اندیشه) که نخستین صفت خداوند است، روز سوم هر ماه، اردیبهشت یعنی «بهترین راستی و پاکی» که باز از صفات خداوند است، روز چهارم هر ماه، شهریور یعنی «شاهی و فرمانروایی آرمانی» که خاص خداوند است و روز پنجم هر ماه، «سپندارمذ» بوده‌است. سپندار مذ لقب ملی زمین است. یعنی گستراننده، مقدس، فروتن. زمین نماد عشق است چون با فروتنی، تواضع و گذشت به همه عشق می‌ورزد. زشت و زیبا را به یک چشم می‌نگرد و همه را چون مادری در دامان پر مهر خود امان می‌دهد. به همین دلیل در فرهنگ باستان اسپندارمذگان را به‌عنوان نماد عشق می‌پنداشتند.

در هر ماه، یک بار، نام روز و ماه یکی می‌شده‌ است که در همان روز که نامش با نام ماه مقارن می‌شد، جشنی ترتیب می‌دادند متناسب با نام آن روز و ماه. مثلاً روز آبان در ماه آبان جشن «آبانگان» است یعنی جشن ستایش آب و روز آذر در ماه آذر جشن «آذرگان» است یعنی جشن ستایش آتش و همین طور روز پنجم ماه دوازدهم (اسفند)، «سپندارمذ» یا «اسفندار مذ» نام داشت که جشنی با همین عنوان می‌گرفتند. «سپندارمذگان» جشن زمین و گرامی داشت عشق است که هر دو در کنار هم معنا پیدا می‌کردند. روز «سپندارمزد» جشن زمین و گرامیداشت مقام زن است.

به نظر من بایستی به پاسداشت روز باستانی “سپندارمذگان” پرداخت، و آنرا اشاعه داد. تا همگان بدانند که ایرانیان از ابتدا دوستدار “عشق” و “محبت” بوده اند. اما اینکه برای پاسداشت سپندارمذگان، “ولنتاین” را تحریم کنیم،به نظر من کار درستی نیست.

ولنتاین در فرهنگی دیگر، نماد عشق و دوستی است، و باید نمادهای عشق و دوستی را در هر فرهنگی گرامی داشت. تحریم کردن ولنتاین، میتواند نشان از سستی فرهنگ ما باشد که بخاطر ترویج آن ناچاریم دیگران را حذف کنیم! و این پیام خوبی برای فرهنگهای اطراف ما نمی تواند باشد. پس بیایید بجای حذف ولنتاین، آنرا با سپندارمذگان آشتی دهیم.

۱۴ فوریه تا ۵ اسفند

دهه عشق بر شما گرامی باد

بهمن ۲۵م, ۱۳۸۶ | ۷ نظر | موضوع: جامعه |

Happy Valentine

Happy Valentine Day

Love is that holy wine which the gods distill from their hearts and pour into the hearts of men.

When love beckons to you, follow him, Though his ways are hard and steep.

Let there be no purpose in friendship Save the deepening of the spirit.

Love has no other desire but to fulfil itself.

Gibran Kahlil Gibran

عشق، آن شراب مقدسی است که خدایان از قلب خود می گیرند و درون قلب انسانها می ریزند.

آن هنگام که عشق شما را می خواند، از آن پیروی کنید، هرچند که راه عشق سخت و پرفراز و نشیب باشد.

یگذارید که در دوستی و محبت، منظوری خاص نباشد. تنها روح دوستی را عمق ببخشید.

عشق خواسته ای دیگر ندارد جز تبلور خویش.

جبران خلیل جبران

پ.ن: این دومین سالیه که حدیث جون ولنتاین منه! یه بار قبل از ازدواج و حالا بعد از ازدواج!

بهمن ۲۴م, ۱۳۸۵ | ۳ نظر | موضوع: ادبیات, مناسبت, کوته نوشت |

زنده باد عشق

چند سالی است که ایرانیان هم جشن ولنتاین را گرامی می‌دارند و در این روز به پاسداشت عشق و دوستی، به یکدیگر هدیه می‌دهند. در این بین عده‌ای وطن دوست از میان ورق‌های کهن تاریخِ ایران زمین، سالها و شاید هم قرنها پیشتر از واقعه سِنت ولنتاین، و بوجود آمدن سُنت پسندیده ولنتاین، رسم زیبای «سپندارمذگان» را در بین ایرانیان باستان یافته‌اند. گویا بیست قرن پیش از میلاد مسیح، ایرانیان روز ۲۹ بهمن ماه را با نام روز «سپندارمذگان» می‌شناختند، که این نام لقب زمین بود و زمین هم نماد عشق و فروتنی. و به همین مناسبت به معشوقه‌های خویش تحفه‌ای به رسم یادبود می‌دادند.
هیچ شکی نیست که تمدّن کهن ما پر است از اینگونه رسوم زیبا و دوست داشتنی. حتّی لزومی هم به جستجو در تاریخ نیست. پشت ما به چنان تمدّن عظیمی گرم است، که خودمان می‌توانیم آغازگر رسمی نوین باشیم. چه برسد به آنکه این رسم درباب متاعی بنام «عشق» باشد که خودمان به دنیا صادر کرده‌ایم.
چه فرقی میکند ولنتاین باشد یا سپندارمذگان، «زنده باد عشق»…
بهمن ۲۹م, ۱۳۸۴ | نظر | موضوع: جامعه, مناسبت |

ولنتاین : روز عشّاق

بسته‌های کوچک با روبانهای قرمز رد و بدل می‌شوند. کارتهای مخصوص، عروسک‌های پشمالو و شکلات‌ها. امروز «عشق» رد و بدل می‌شود. امروز ۱۴ فوریه است. امروز «ولنتاین» است؛ روز «عشاق».
قبل از مسیحیت
درست است که «ولنتاین» در ایران رسم جدیدی است، اما در غرب ریشه‌ای دیرینه دارد. رومی‌های قدیم در ۱۵ فوریه هر سال جشن «لوپرکالیا» (Lupercalia) را برگزار می‌کردند. آنها عقیده داشتند الهه لوپرکالیا، گله‌های چوپانان را از شر گرگان گرسنه حفظ می‌کند. در مراسمی که برای بزرگداشت این الهه برگزار می‌کردند، دختران رومی نام خود را روی برگه‌ای می‌نوشتند و در جعبه مخصوص می‌انداختند، پسران از داخل جعبه، اسمی بیرون می‌کشیدند و برای یکسال با آن دختر دوست می‌ماندند، این دوستی معمولاً به ازدواج منجر می‌شد.
پس از رواج مسیحیت، این آیین خرافاتی به مراسم روز «سِنت ولنتاین» تغییر نام داد. امّا همچنان قرعه‌کشی اسم ادامه داشت.

سِنت ولنتاین، حامی عشاق
در تاریخ مسیحیت، هفت مرد با نام «سِنت ولنتاین» وجود دارند. یکی از آنها قدیسی است که در قرن سوم میلادی و زمان پادشاهی کلادیوس دوم زندگی می‌کرده است. وقتی کلایدوس تصمیم گرفت سپاهی عظیم تشکیل دهد، عده‌ای از مردان ترجیح دادند در کنار خانواده خود باشند و از دعوت کلایدوس برای پیوستن به سپاه استقبال نکردند. این موضوع کلایدوس را به خشم آورد به نحوی که ازدواج را ممنوع کرد و با باطل اعلام کردن نامزدی‌ها قصد داشت دلبستگی مردان به خانواده‌هایشان را کم کند. سنت ولنتاین، اما با این اقدام مخالف بود و آنرا غیرمنصفانه می‌دانست به همین دلیل، مخفیانه دختران و پسران را به عقد هم در می‌آورد. کلایدوس هنگامی که از این موضوع با خبر شد، دستور قتل ولنتاین را صادر کرد. به این ترتیب سنت ولنتاین روز ۱۴ فوریه اعدام شد و دوستدارانش جسدش را در باغ کلیسایی در شهر رم به خاک سپردند.
در روایتی دیگر سنت ولنتاین که به خاطر کمک به مسیحیان به زندان افتاده بود، در آنجا عاشق دختر زندانبان می‌شود. کلایدوس دستور اعدام او را در ۱۴ فوریه سال ۲۶۹ میلادی صادر می‌کند. سنت ولنتاین، پیش از اعدام شدن، نامه‌ای عاشقانه برای دختر زندانبان می‌نویسد، با این امضا: از طرف ولنتاین تو.
به گواهی کتاب تاریخ تمدن (اثر ویل دورانت)، سنت ولنتاین حامی عشاق بوده است. به طوری که در سال ۴۹۶، گلاسیوس، پاپ اعظم، ۱۴ فوریه یعنی روز اعدام شدن سنت ولنتاین را روز عشاق تعیین کرد و نام آنرا ولنتاین گذاشت. روزی که پیغام‌های عاشقان رد و بدل می‌شود.

سنتهای قدیمی ولنتاین
در اروپا ۱۴ فوریه را روز جفت‌گیری پرندگان می‌دانند. در ولز مرسوم‌ترین هدیه روز ولنتاین قاشق‌هایی با نقش قلب، قفل و کلید بود. هدیه‌ای با این معنی: تو قلب مرا گشوده‌ای.
در فرانسه، پسران اسم معشوقه خود را روی بازوی لباسشان می‌نوشتند تا به همه بگویند: از حس من آگاه شوید!

ولنتاین به سبک چینی
در چین افسانه‌ای خاص وجود دارد که نمادی از عشق است و تاریخش با روز ولنتاین یکی است.
هفتمین روز از هفتمین ماه در تقویم چینی (برابر با ۱۴ فوریه میلادی) به نام «Qi Qiao Jie» نامگذاری شده است. روایات زیادی در مورد این روز وجود دارد. یکی از این روایات مربوط به الهه بهشت و هفت دختر اوست. که برای آبتنی به زمین می‌آمدند و در یکی از روزها گله‌داری به نام «Niu Lang» لباسهای آنها را برمی‌دارد. الهه و هفت دختر برای پس گرفتن لباسهایشان تصمیم می‌گیرند، زیباترین دختر را که کوچکترین هم بود نزد گله‌دار بفرستند. هنگامی که این دو یکدیگر را می‌بینند عاشق هم می‌شوند. الهه بهشت به این دو اجازه می‌دهد سالی یکبار در هفتمین روز از هفتمین ماه تقویم چینی یکدیگر را ببینند. در این روز پرنده‌ای از بال خود پلی می‌سازد تا دختر بهشت از آن عبور کند و به معشوق خود برسد.

ولنتاین ایرانی
بسته‌های کوچک با روبان‌های قرمز رد و بدل می‌شوند. چه فرقی می‌کند چه روزی باشد و از کجا آمده باشد، رسم، رسم مهرورزی است. رسم، رسم عاشقی است. امروز در ایران نیز، نوبت، نوبت عاشقی است.

بهمن ۲۵م, ۱۳۸۴ | نظر | موضوع: جامعه, مناسبت |
  • بنرلاگ

    Face Off :  رو در رو با وبلاگ نویسان