فکر نمی‌کنم کسی اهل وبلاگستان باشد و استاد مسلم ادبیات فارسی بلاگستان، جناب آقای سیدرضا شکراللهی (نویسنده وبلاگ خوابگرد) را نشناسد و یا حداقل یک‌بار مسیرش به «درست‌نویسی در وبلاگ» نیافتاده باشد. به هر حال، ایشان در یک اقدام جالب و تحسین برانگیز، دست به برگزاری نخستین دوره‌ی انتخاب محبوب‌ترین کتاب داستانی سالِ وبلاگ‌نویسان ایرانی زده‌اند.

به شدت توصیه می‌کنم، تا چنان‌که اهل خواندن کتاب‌های داستانی هستید و وبلاگ هم دارید، حتماً فراخوان زیر را مطالعه کنید و در این هم‌اندیشی شرکت کنید.

قرار است نه فقط زنده و سبز بمانیم که سبزبودن را زندگی کنیم. در این روزهای سخت‌گذر، وبلاگ‌نویسان فارسی‌زبان را به مشارکت در انتخاب «محبوب‌ترین کتاب داستانی وبلاگ‌نویسان» فرامی‌خوانیم.

این صرفاً یک مسابقه‌ی ادبی نیست، گونه‌ای همگرایی و گفت‌وگو ست در فضای وب، برای دمیدن روحی تازه در بخشی از این فضا، نزدیک‌تر شدن دل‌ها به هم و نیز عرصه‌ای برای شناسایی و معرفی آثاری از نویسندگان مستقل ایران که «محبوب‌تر» و به هر دلیل «خوش‌اقبال‌تر» بوده‌اند. مشارکت در این برنامه که نخستین بار است در وبلاگستان فارسی برگزار می‌شود، آیینی بسیار ساده دارد. این آیین را بادقت بخوانید و قدمی پیش بگذارید تا همه در یک ردیف، یک گام جلوتر از آن‌هایی باشیم که توقف‌مان را می‌خواهند.

آیین شرکت در برنامه

۱) هر وبلاگ‌نویس باید حداکثر سه کتاب برگزیده‌ی داستانی خود را از میان آثاری که برای اولین بار در سال ۱۳۸۷ چاپ شده، به ترتیب از یکم تا سوم، در یک پست جداگانه اعلام کند و متن پست را همراه با آدرس مستقل مطلب در وبلاگ، نام وبلاگ (و در صورت تمایل نام خود) حداکثر تا تاریخ پنجم خردادماه ۱۳۸۹ به ایمیل shokrollahi@khabgard.com بفرستد.

توجه کنید که برای پرهیز از تغییرات احتمالی در متن وبلاگ، باید اسامی برگزیدگان خود را نیز حتماً در متن ایمیل بیاورید. در غیر این صورت، کتاب‌هایی که در نخستین مراجعه به وبلاگ دیده شوند، در لیست نهایی ثبت خواهند شد.

۲) کتاب یکم سه امتیاز، دوم دو امتیاز و سوم یک امتیاز خواهد گرفت، و نهایتاً جمع امتیازها، سه برنده‌ی نهایی را مشخص خواهد کرد.

۳) قرار نیست آثار محبوب خود را به تفکیک مجموعه‌داستان و رمان اعلام کنید. این برنامه فقط برای انتخاب سه کتاب داستانی برتر از دیگاه وبلاگ‌نویسان است. بنابراین اگر وبلاگ‌نویسی سه کتاب برگزیده‌ی خود را به تفکیک مجموعه و رمان یا بدون اولویت ذکر کند، فقط کتاب‌های یکم تا سوم موجود در متن او (به ترتیب) در امتیازگیری شرکت داده خواهد شد.

۴) در ادامه‌ی این فراخوان، فهرستِ کمکی آثار داستانی سال ۱۳۸۷ و فهرستی از برندگان جوایز ادبی غیردولتی آمده است. مجبور نیستید لزوماً از میان این فهرست کمکی کتابی را برگزینید، قرار هم نیست همه‌ی آثار سال ۸۷ را خوانده باشید. فقط کافی ست کتاب محبوب‌تان (حتا اگر یکی باشد)، داستانی ایرانی در حوزه‌ی بزرگسال باشد که برای نخستین بار در سال ۱۳۸۷ منتشر شده  باشد.

برای دیدن فهرست کمکی آثار داستانی و نیز مطالعه جزییات بیشتر به این صفحه مراجعه کنید.

بلاگبان، وب سرویسی است که به تازگی با هدف جمع‌آوری و دسته‌بندی کردن وبلاگ‌های فارسی و مطالب منتشر شده در آنها شروع به کار کرده است. از ویژگی‌های بلاگبان این است که وبلاگ‌نویسان با رای دادن، برترین مطالب بلاگستان را انتخاب می‌کنند تا علاقمندان بتوانند راحت‌تر به پست‌های مفید بلاگستان دسترسی پیدا کنند. تفاوت این سیستم با وب‌سرویس‌هایی مانند بالاترین یا دنباله، این است که مطالب وبلاگ‌ها مستقیماً پس از انتشار از طریق خوراک‌شان وارد بلاگبان می‌شوند و نیاز به ارسال کاربر نیست.

در صفحه‌ی «درباره بلاگبان» می‌توانید توضیحات تکمیلی را درباره‌ی این وب‌سرویس و چرایی وجود آن بخوانید. همچنین صفحه «راهنما» حاوی توضیحاتی درباره نحوه‌ی کار با بلاگبان می‌باشد.

لازم به ذکر است که هر وبلاگ در بلاگبان، یک صفحه‌ی اختصاصی دارد که حاوی تمام پستهای آن وبلاگ می‌باشد. مثلاً صفحه بلاگ‌نوشت در بلاگبان اینجاست، یا صفحه FaceOff در بلاگبان اینجا می‌باشد. (نحوه‌ی ثبت وبلاگ در بلاگبان، در صفحه‌ی راهنما توضیح داده شده) البته هر دوی این وبلاگ‌ها قبل از اینکه من آنها را ثبت کنم، به صورت خودکار، در بلاگبان ثبت شده بودند، اما نمی‌دانم مشکل از کجاست که بعد از چندین روز هنوز هیچکدام از پستهای وبلاگها به بلاگبان وارد نشده‌اند! حدس من این است که چون وبلاگها به صورت خودکار یا توسط مدیر سیستم به ثت رسیده‌اند، آدرس خوراک آنها وارد نشده و لذا سیستم قادر به درون‌ریزی مطالب نیست! به هر حال هیچ وب‌سرویسی از روز اول کامل نیست. برای دست اندرکاران پروژه بلاگبان آرزوی موفقیت دارم.

پی‌نوشت: معلوم شد که پس از ثبت وبلاگ، برای اینکه مطالبش در بلاگبان وارد شود، لازم است که مدیران بلاگبان، وبلاگ مورد نظر را تائید کنند. لذا مشکلی که مطرح کرده بودم، یک مشکل فنی نبود!

۳۱ آگوست، مصادف با روز جهانی وبلاگ، قرار است که وبلاگنویسان گشتی در بلاگستان بزنند و ۵ وبلاگ جدیدی را که به مزاجشان خوش می آید در وبلاگهایشان معرفی کنند. (نون وای عزیز در این باره مفصل توضیح داده اند)

و اما ۵ وبلاگ پیشنهادی من برای اینکه به لیست خواندنی هایتان اضافه کنید:

امیر بلاگ

امیر زارع کمتر از ۲ ماه است که امیربلاگ (Feed) را راه انداخته، اما مطالبی در حوزه IT و بخصوص در رابطه با وردپرس در وبلاگش پیدا خواهید که نظیرش را تاکنون ندیده اید!

برخی از مطالب اخیر امیربلاگ:

۷ منبع عالی برای برنامه های کاربری توئیتر

نمایش دادن اولین عکس موجود در پست های وردپرس

انتقال مطالب از جوملا به وردپرس

فیدوس

رضا سیدی وبلاگ نویس تازه کاری نیست، اما  فیدوس (Feed) را از ژانویه ۲۰۰۹ در بلاگر کلید زد. فیدوس یک وبلاگ شخصی است که از همه چیز می توانید در آن بخوانید: از سیاست، محیط زیست، اجتماع، سینما و… حتی عکس های زیبایی را نیز هر از چندگاه می توانید بین پستهایش ببینید.

برخی از مطالب اخیر فیدوس:

اگر وبلاگها نبودند…؟

انیمیشن پایان زمین

منم، ابطحی! باور نمی کنین؟!

انارنت

گرچه تعداد مطالب انارنت (Feed) در بیش از یک ماهی که از آمدنش می گذرد، آنقدرها زیاد نیست، اما در آن مطالب جالبی می توانید درباره موبایل، نرم افزار، لینوکس، سیاست، عشق و اخیرا ریاضیات بیابید! شاید افزایش تعداد بازدیدکنندگان این نویسنده خوش ذوق را به کار بیشتر وادارد.

برخی از مطالب اخیر انارنت:

برداشتن محدودیت‌های PDF

لوله بازکن اینترنتی

۳۵ توئیتر زیبا

ادبی سیاسی اجتماعی فرهنگی

من مانده ام که چرا صمد دانشمند، اسم وبلاگش را «ادبی سیاسی اجتماعی فرهنگی» (Feed) گذاشت و چرا نامش را از همان آدرس دامنه اش (این روزها) نگرفت! اما به هر حال مطالب این وبلاگ پخته و خواندنی هستند و مطمئناً چیزهایی زیادی هست که باید از نویسنده اش یاد گرفت.

برخی از مطالب اخیر ادبی سیاسی اجتماعی فرهنگی:

نماد و جایگاه روشنفکری در ایران

ایران ویرانکده ای بیش نیست

آنها باید بدانند منفورتر خواهند شد

بیست بیت

بیت، کوچکترین واحد اطلاعات است! و به همین صورت بیست بیت (Feed) سعی دارد تا ناب ترین اطلاعات را در حوزه های فناوری و خصوصاً IT به خورد خوانندگانش بدهد.

البته محمدرضا می گوید که بیست بیت از ابتدا فقط محدود به IT نبود، اما متاسفانه اوضاع و احوال این روزهای ایرانی موجب شد که از بقیه مطالب (خصوصاً سیاسی – اجتماعی ها) فاکتور بگیرد!

برخی از مطالب اخیر بیست بیت:

فیس بوک برای کم سرعتها

موبایلمون رو گوووش می دهند چی کار کنیم ؟؟؟

چجوری پدر اکنت توییترتان در می یاد و بلاک می شه

و اما چند وبلاگ قدیمی!

اگر از خوانندگان اینجا باشید، می دانید که چند وقتی است همسر عزیزم حدیث، وبلاگ قبلیش (Sad Eye Never Lie) را ترکونده! اما اگر به نوشته هایش علاقمندید، در جریان باشید که مدتی است ایشان کارشان را در Sober (Feed) از سر گرفته اند.

راستی! یعنی ممکن است شما وبلاگ خوان باشید و وبلاگهای یادداشتهای دو دانشجوی IT و افیون را ندیده باشید؟! (+)

blogday2009

پیش از این طی پستی به موضوع “وبلاگ نویسی حرفه ای” پرداخته بودم که دوستان عزیز لطف کردند و در قسمت نظرات همان پست به تبیین برخی مسائل در همین رابطه پرداختند و باعث روشن تر شدن هر چه بیشتر موضوع شدند. در همین جا لازم می دانم از همه این دوستان خصوصاً علی نیکوئی عزیز و آرش افراسیابی گرامی قدردانی کنم.

یکی از بحثهایی که در زیر پست مذکور در گرفت، “لزوم یا عدم لزوم الگوبرداری از غرب در پدیده وبلاگ نویسی” بود. که تمایل دارم برای دقیق تر شدن روی این موضوع، آنرا جداگانه مطرح کنم تا بیشتر درباره اش فکر کنیم.

موضوع از آنجا شروع شد که آرش خان برای اینکه ثابت کند وبلاگهای ترکیبی نمی توانند وبلاگهای حرفه ای خوبی محسوب شوند، از من خواست تا یک نمونه موفق وبلاگ حرفه ای خارجی را معرفی کنم (+). اما من نظر متفاوتی داشتم:

به نظر من جامعه مجازی شمه ای از جامعه حقیقی ای است که در آن زندگی می کنیم. همانگونه که آداب و رسوم و فرهنگ جامعه ایرانی با سایر ملل متفاوت است و نوع زندگی حقیقی آنها نیز دگرگونه می باشد، لذا شکی نیست که در دنیای مجازی نیز تفاوت اساسی بین این فرهنگها وجود دارد و نمی توان تنها به این بهانه که چون غربیها در پدیده هایی چون وبلاگ نویسی پیشرو بوده اند، همان نسخه ای را برای ایرانیها پیچید که آنها از آن بهره می برند. (+)

آرش در پاسخ می نویسد:

وقتی پدیده ای متعلق به ما نیست الگوهای آن نیز طبیعتا ارتباطی با ما ندارد و به همان علت که وقتی از تمدن باستان، هنرهای دستی سنتی و فراورده های مختص این مملکت همچون پسته و خاویار صحبت می شود، همه دنیا به ایران فکر می کنند، وقتی ار پدیده ای غربی همچون اینترنت و وب لاگ نیز سخن می رانیم می بایست به الگوهای پایه ای این مبحث بپردازیم…

وقتی که وب لاگ های حرفه ای در ایران از تعداد انگشت های یک دست نیز فراتر نمی رود چگونه انتظار دارید به نمونه های ایرانی این ماجرا اکتفا نمائیم؟ اینجاست که من برخلاف شما به شدت به این موضوع اعتقاد دارم که امری که ساخته و پرداخته ما نیست، نسخه پیچیده شده و من درآوردی وطنی در مورد آن جواب نمی دهد، کما اینکه جواب نداده است و ما همچنان در اولین ایده ایجاد وب لاگ یعنی روزانه نویسی، مانده ایم و بر حرفه ای بودن آن تاکید هم داریم!  (+)

اما من همچنان مخالف این نظریه هستم:

به نظر من پدیده هایی چون دنیای مجازی فرا ملیتی هستند. همه جوامع با هم شروع به ساختن این دنیا کرده اند. اینجا مثل دنیای حقیقی با فرآیند چندین هزار ساله کشف قاره روبرو نیستیم که صحبت از تمدنها کنیم.

اگر دنیای مجازی غربی به دلیل صنعتی بودن جوامع حقیقی آنها شکل صنعتی تر و تخصصی تری به خود گرفته اند، نمی تواند دلیل آن باشد که دنیای مجازی ما با فضای شرقی گونه تر غیرحرفه ای است!

بلاگستان فارسی که امروز شاهدش هستید توسط چندین میلیون وبلاگ فارسی بنا نهاده شده است، نه توسط وبلاگهای غربی. بستر و تکنولوژی با آنچه که دنیای مجازیش می نامیم، متفاوت است. (+)

آرش همچنان با من اتفاق نظر ندارد و میگوید:

به نظر شما نقش کشورهای کاملا عقب افتاده عربی در دنیای مجازی تا چه اندازه است؟ (البته منظور از کشورهای عربی همین نمونه های حاضر در جنوب ایران است چرا که من کشورهایی مثل لبنان، مصر و سوریه را که همانند ایران مورد تهاجم عرب ها واقع شده اند را عربی به حساب نمی آورم) و یا کشوری مثل ایران که تا پیش از پدیده ای به نام hoder وب لاگ را نمی توانست معنی کند در میانه این بازی تا چه اندازه سهم داشته است. همانطور که اتوموبیل ساخت کشورهای غربی ست و در استفاده از آن خواه ناخواه می بایست به سبک غربی ها متوسل شد، دنیای مجازی نیز با وجود تفاوت های محسوسی که با دنیای واقعی دارد بعلت گسترده بودن آن در فضائی فراتر از مرزها قابل تسویه نمودن و اعمال فرهنگی خاص به آن را ندارد. در مورد بلاگستان فارسی نیز بعلت عدم تعریف صحیح از پدیده وب لاگ، این میلیون ها وب لاگ قالبا روزنوشته های پراکنده ای هستند که دو گزینه حیاتی یک نوشتار حرفه ای یعنی دوام و تولید محتوا در آنها جائی نداشته و برخلاف دنیای پیشرفته که وبلاگ ها انقلابی را در دنیای مجازی بوجود آورده اند، حرکت در سطح در آنها بشدت به چشم می خورد. (+)

من معتقدم که فیزیک وبلاگ از روحش جداست:

با یک مثال سعی میکنم تا منظورم را بهتر بیان کنم:

اتومبیل یک وسیله غربی است. لذا ما برای ساخت آن ناچاریم از نمونه های غربی الگوبرداری کنیم و برای ساخت ابزارهای جانبی از آنها کمک بگیریم. اینها قسمت فیزیکی قضیه هستند. اما برای کاربریهایی که با ان می کنیم لزومی ندارد حتماً از غربیها الگوبرداری کنیم. این بخش مربوط به فرهنگ جامعه است که فرهنگ اتومبیل رانی را می سازد.

وبلاگ بعنوان یک تکنولوژی تحت وب از غرب آغاز شد. ما از آنها یادگرفتیم که وبلاگ چه شکل و شمایل و قالبی دارد. به چه وسیله ای می توان آنرا اداره کرد. ابزارهای جانبی آن چه چیزهایی هستند. اما اینکه در آن چه بنویسیم لزومی به الگوبرداری از غرب ندارد.

فیس بوک یک شبکه اجتماعی غربی است. ما از طریق غربی ها آنرا یافتیم و در آن عضو شدیم و با ابزارهای آن آشنایی پیدا کردیم. تمام بسترهای نرم افزاری و سخت افزاری فیس بوک را غربیها فراهم کرده اند. اما هدف اصلی فیس بوک تشکیل شبکه های اجتماعی از انسانهاست. نحوه ایجاد روابط ما و نحوه بکارگیری آن به هیچ وجه نیاز به الگوبرداری از غرب ندارد. ما با توجه به فرهنگ جامعه خودمان آنرا ناخودآگاه می سازیم. (+)

اما نظر شما چیست؟! فکر می کنید برای وبلاگ نویسی لازم است که از غرب الگوبرداری کنیم یا نه؟

دعوت می کنم ضمن ارائه دلائل تان دراین باره در نظرسنجی زیر نیز شرکت کنید:

[polldaddy poll="1534731"]

اصفهان که بودیم دیداری با چند تن از مجازی نگاران اصفهانی داشتیم که پیش از این پرهام به آن اشاره کوتاهی کرده بود. یکی از موضوعات مورد بحث در این جمع “وبلاگ نویسی حرفه ای” بود. در جمع حاضر به نظر می رسید که آرش خان بیشترین دغدغه را در مورد وبلاگ نویسی حرفه ای داشته باشد. ایشان شغل اصلی خود را وبلاگ نویسی می دانستند و از کلامشان اینگونه بر می آمد که قصد دارند از وبلاگ نویسی منبع درآمد خوبی دست و پا کنند. اما یکی از موانع مهم پیش روی خود را عدم حرفه ای بودن اکثریت وبلاگ نویسان می دانستند. ایشان معتقد بودند که اکثر وبلاگ نویسان فارسی زبان به این کار بعنوان یک تفریح نگاه می کنند و از همین روی آنگونه که باید و شاید حرفه ای عمل نمی کنند.

به همین بهانه قصد دارم نگاه شخصی خود را به پدیده وبلاگ نویسی و خصوصاً وبلاگ نویسی حرفه ای تشریح کنم.

پیش از این بارها درباره تعریف وبلاگ نویسی نوشته ام:

از نظر من، «وبلاگ» رسانه‌ای است شخصی و دوسویه بر پایه وب که در آن نویسنده یا نویسندگان دیدگاههای خود را در رابطه با موضوعات مختلف (با توجه به علائق و تخصص‌های خود) بیان می‌کند و همزمان این امکان وجود دارد که از نظرات خوانندگان و مخاطبین خویش در آن رابطه مطلع گردند.

اصول وبلاگ نویسی

همچنین در مطلبی تحت عنوان “تبیین جایگاه لینکهای روزانه در وبلاگها” به تعریف چند تن از پایه گذاران وبلاگ نویسی درباره پدیده وبلاگ اشاره کرده ام.

علاوه بر اینها طی پستی با عنوان “وبلاگستان: جامعه ای پر از خوبی ها و بدی ها” به این موضوع اشاره کرده بودم که:

آنان که برای نخستین بار کلید وبلاگ نویسی را میزدند اهداف والایی در سر داشتند و به خیال خود می خواستند وبلاگستان فقط خروجی مثبت و مفید داشته باشد. اما امروز وبلاگستان به یک جامعه وسیع بدل شده است، پر از انواع و اقسام آدمها، با سلیقه ها و رفتارهای مختلف. حالا دیگر وبلاگستان نیز مثل همه جوامع بشری به سمت بینهایت میل می کند و در این گستره عظیم چاره ای نیست جز اینکه به آنچه که باب میل مان است بپردازیم و از خیر بقیه بگذریم. مثلاً شاید مطالب زرد از نظر بار اطلاع رسانی، مفید نباشند، اما عده بسیاری هم هستند که فقط دنبال اطلاعات مفید نیستند، و به جنبه های سرگرم کننده آنها نیز توجه دارند، لذا نه تنها خودشان به تولید اینگونه مطالب می پردازند بلکه از مطالب زرد دیگران نیز استقبال می کنند. و هیچ ایرادی نه به اینگونه افراد و نه به کسانی که صرفاً به تولید علم و دانش توجه دارند، وارد نیست.

اما حرفه ای بودن در عرصه وبلاگ نویسی به چه معناست؟

متاسفانه در جامعه مجازی تعریف درستی از وبلاگ نویسی حرفه ای در دست نیست. گاهاً این موضوع را با تخصصی نویسی اشتباه می گیرند و وبلاگ نویسان تک موضوعه را به عنوان وبلاگ نویسان حرفه ای در نظر می گیرند. گاهی هم آنهایی که بصورت مرتب وبلاگ می نویسند را حرفه ای می نامند.

اما به نظر من وبلاگ نویس حرفه ای صرفاً نباید به وبلاگ نویسی بعنوان شغل نگاه کند. یا لزومی ندارد که برای وبلاگ نویس حرفه ای بودن، بتوان از آن کسب درآمد کرد. وبلاگ نویس حرفه ای حتماً کسی نیست که فقط در وبلاگش درباره موضوع خاصی مطلب می نویسد یا روزانه حتماً مطلبی در بلاگش می نگارد.

در حقیقت بنده معتقدم وبلاگ نویس حرفه ای کسی است که علاوه بر رعایت اخلاق حرفه ای، چارچوب مشخصی را برای وبلاگش در نظر می گیرد و در همان چارچوب به فعالیت می پردازد.

لذا کسی که گل و بلبل می نویسد، یا کسی که از روزانه هایش می گوید، یا حتی کسی که فقط لینک می کند هم می تواند وبلاگ نویس حرفه ای باشد. به شرط آنکه حقوق سایرین را رعایت کند و آنچه را که مخاطبین عامش می پسندند ارائه کند.

وبلاگ نویس حرفه ای کسی است که برای مطالبش وقت می گذارد، اگر از مطالب دیگران استفاده می کند منابعشان را ذکر می کند، به نظرات دیگران احترام می گذارد و امانتدار است.

برای حرفه ای بودن لازم است مطالب وبلاگ درست دسته بندی شوند و درست برچسب گذاری گردند تا جستجوی آنها سریعتر امکان پذیر باشد. باید لینکها را به موقع و در جای خود قرار داد تا ارتباطات مطالب به طور صحیح شکل گیرند. لحن کلام مطالب باید روان باشد و نویسنده سبک خاصی را برای نوشته هایش در نظر بگیرد و خود را به همان سبک به خوانندگان بشناساند.

لازمه اینکه وبلاگ نویس حرفه ای باشیم، این است که بطور حرفه ای وبلاگ بخوانیم. این کار به اجتماعی شدن نویسنده کمک می کند و باعث می شود که بهتر و بیشتر با قوانین زندگی جمعی آشنا شویم و راحتتر با هم زندگی کنیم. امروزه شبکه های اجتماعی بیش از هر زمان دیگری بسترهای اجتماعی شدن را فراهم کرده اند.

از آنجائی که این روزها در بلاگستان با خیل کثیری از سلیقه ها روبرو هستیم، لذا ارائه ملاکهای خاص برای حرفه ای بودن آسان نیست، و تقریباً نسبی است. آنچه که در بالا آمد گوشه ای از آنچه بود که من در این باره می اندیشم. خوشحال خواهم شد شما هم به این لیست ملاکهای تان را بیافزائید.